كه در اواخر عمر شاه شجاع سرزمين ايران را به توبره كشيد . شاه شجاع در بستر بيمارى نامه‌اى به تيمور نوشت ( در پاييز سال 786 / 1384 ) و در آن نامه فرزندان خود را به تيمور سپرد تا تحت حمايت و خوش سلوكى او قرار گيرند . كشف رفتار واقعى تيمور با اعضاى خاندان وى ، تجربه‌اى بود كه تيمور وقعى بدان ننهاد . با اين همه به همان اندازه كه ثبت و ضبط اوضاع سياسى و اجتماعى روزگار آل اينجو و آل مظفر يأس‌آور و مصيبت‌بار است ، پيشرفتهاى فرهنگى آن هم به همان ميزان چشمگير و برجسته است . شمارى از افراد اين دو خاندان چه به صورت حاميان سخاوتمند و چه به گونه شريك و دخيل فعال - نظير شاه شجاع و اشعار وى - در اين پيشرفتها سهيم بودند . پيشتر اشاره كرديم كه اين دوره يكى از درخشانترين و پربارترين ادوار ادبيات فارسى است . امّا اشاره به سهم عظيمى كه اين دو خاندان در هنر تذهيب كتاب داشتند ، اهميت شايانى دارد . حوزه ديگر پيشرفتهاى مهم هنرى ، حوزه معمارى بود كه نه فقط در شكلگيرى سبك مامشهر شيراز ، اهميت داشت ، بلكه به شمارى از شهرهاى اين روزگار نظير ، يزد ، كرمان و اصفهان هويت و جايگاه ممتازى بخشيد . در زمينه مذهبى هم گرايش سنّى اين دو خاندان شاهى را در رويارويى با آل جلاير نمىتوان مورد ترديد قرار داد . نور الله شوشترى آل جلاير را در زمره سلسله‌هاى شيعى مذهب مىآورد « 1 » ولى شواهد و مدارك عكس اين نظر را به اثبات مىرسانند . چنين مىنمايد كه اگر شاه شجاع گاهى با شيعه پيوند خورده ، در نتيجه رابطه نزديك او با حافظ بوده كه بعضى از نويسندگان او را شيعه قلمداد كرده‌اند . ولى اثبات اين نظريه كه شاه بيت شاعران - حافظ - به اين حوزه مذهبى تعلق داشته ، امكان ندارد « 2 » . از طرف ديگر ، تعلق شاه شجاع هم به حوزه مذهبى تسنن بيشتر به مسأله رسميت شناختن متوكل اول خليفه غيررسمى عباسى در قاهره ( 770 / 1368 ) منحصر و محدود است . 4 - سربداران و رقيبانشان خراسان كه ارتباط آن را با مركز ايران كوههايى در شمال و كويرى در جنوب رشته باريكى از بودباشها ، محدود مىساخت ، همچون گذشتهء تاريخىاش ، سهمى عمده و ويژه در انقراض

--> ( 1 ) - مجالس المؤمنين ، جلد 1 ، ص 147 . ( 2 ) - يان ريپكا ، تاريخ ادبيات ايران ، ص 265 ، كريمسكى و محمد قزوينى نماينده افراطى اين دو نظريه هستند : كريمسكى به شدت طرفدار شيعه بودن حافظ است ، ولى قزوينى اعلام داشته كه حافظ شيعه نبوده است .